Bezpieczeństwo lekowe przestaje być wyłącznie kwestią polityki zdrowotnej. Dostęp do substancji czynnych, biologicznych produktów leczniczych, technologii genowych oraz komponentów niezbędnych do produkcji leków staje się jednym z fundamentów niezależności gospodarczej Unii Europejskiej.
Odpowiedzią na to wyzwanie jest inicjatywa STEP – Platforma na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy. W 2026 roku Narodowe Centrum Badań i Rozwoju uruchomiło dwa nabory dla sektora biotechnologicznego. Ich łączny budżet wynosi 300 mln zł, a maksymalne dofinansowanie pojedynczego projektu może sięgnąć 140 mln zł.
Dlaczego Europa inwestuje w biotechnologię?
Pandemia, przerwane łańcuchy dostaw oraz rosnąca zależność od producentów spoza Europy pokazały, że dostęp do leków i technologii medycznych może mieć znaczenie strategiczne. Unia Europejska chce rozwijać własne zdolności w zakresie badań, wytwarzania oraz skalowania technologii, które są kluczowe dla zdrowia publicznego i konkurencyjności europejskiego przemysłu.
Program STEP ma wspierać projekty, które nie tylko oferują atrakcyjny produkt rynkowy, lecz również wzmacniają europejskie łańcuchy wartości. W przypadku sektora Biotech oznacza to m.in. rozwój technologii umożliwiających produkcję leków, substancji czynnych, terapii zaawansowanych i komponentów biologicznych na terenie Europy.
W praktyce jest to finansowanie projektów budujących suwerenność lekową Europy – ograniczających ryzyko niedoborów oraz zależność od technologii i dostawców z państw trzecich.
Dwie ścieżki STEP dla sektora Biotech
NCBR uruchomił dwa odrębne nabory.
Ścieżka A – innowacyjność technologii
Ścieżka A przeznaczona jest dla projektów badawczo-rozwojowych, których rezultaty wnoszą na rynek europejski element innowacyjny, najnowocześniejszy lub przełomowy oraz posiadają znaczący potencjał gospodarczy.
Nie wystarczy więc wykazanie nowości wyłącznie na poziomie przedsiębiorstwa. Projekt powinien odpowiadać na potrzeby rynku europejskiego i przedstawiać rozwiązanie, które może realnie wzmocnić pozycję technologiczną UE. W ocenie wymagane jest połączenie co najmniej dwóch cech: innowacyjności, najnowocześniejszego charakteru lub przełomowości.
Nabór trwa od 6 lipca do 7 września 2026 r. do godz. 16:00, a jego budżet wynosi 150 mln zł.
Ścieżka B – niezależność strategiczna UE
Ścieżka B koncentruje się na projektach ograniczających lub zwalczających strategiczną zależność Unii Europejskiej. Szczególne znaczenie mają tutaj technologie zwiększające bezpieczeństwo dostaw, zdolności produkcyjne w Europie oraz odporność unijnych łańcuchów wartości.
Ścieżka obejmuje również produkty lecznicze znajdujące się w unijnym wykazie leków o krytycznym znaczeniu oraz ich składniki. Projekt powinien pokazywać, w jaki sposób jego rezultaty ograniczą zależność od importu, wzmocnią europejską produkcję lub zmniejszą ryzyko przerw w dostawach.
Nabór trwa od 13 lipca do 16 września 2026 r. do godz. 16:00, a jego budżet również wynosi 150 mln zł.
Jakie projekty mogą otrzymać dofinansowanie?
Katalog technologii objętych naborami jest zamknięty. Obejmuje m.in.:
- technologie DNA i RNA, genomikę oraz inżynierię genetyczną,
- produkcję, izolację i oczyszczanie białek oraz peptydów,
- terapie komórkowe i genowe,
- inżynierię tkankową oraz biodruk,
- fermentację z wykorzystaniem bioreaktorów i bioprzetwarzanie,
- doskonalenie procesów produkcji biologicznych produktów leczniczych,
- bioinformatykę i modelowanie procesów biologicznych,
- nanobiotechnologię, diagnostykę i systemy transportu leków,
- produkty lecznicze o krytycznym znaczeniu oraz ich składniki – w Ścieżce B.
Dobrym kandydatem może być np. projekt dotyczący opracowania nowego procesu wytwarzania biologicznego produktu leczniczego, zwiększenia skali produkcji biokomponentów, rozwoju terapii genowej albo przygotowania technologii pozwalającej na produkcję krytycznego składnika leku w Unii Europejskiej.
Dla kogo jest program STEP Biotech?
O dofinansowanie mogą ubiegać się MŚP, duże przedsiębiorstwa, small mid-caps i mid-caps. Projekty można realizować samodzielnie lub w konsorcjum liczącym maksymalnie trzy podmioty. Liderem konsorcjum musi być przedsiębiorstwo, natomiast partnerem może zostać również organizacja badawcza albo organizacja pozarządowa.
Program nie jest natomiast przeznaczony dla startupów znajdujących się dopiero w fazie seed. Przedsiębiorstwo musi prowadzić działalność gospodarczą od co najmniej 24 miesięcy i posiadać dwa zamknięte lata obrotowe. Wyjątek może dotyczyć spółki celowej, jeżeli wymagania spełnia jej spółka dominująca.
Minimalna wartość kosztów kwalifikowalnych wynosi:
- 7 mln zł dla projektu realizowanego przez MŚP,
- 10 mln zł dla projektu dużego przedsiębiorstwa,
- odpowiednio 7 mln zł lub 10 mln zł dla konsorcjum – w zależności od udziału dużego przedsiębiorstwa.
Maksymalne dofinansowanie wynosi 140 mln zł na cały projekt. Poziom procentowy wsparcia zależy od rodzaju pomocy publicznej, kategorii prac B+R, wielkości przedsiębiorstwa oraz możliwości zastosowania premii.
Wysoki TRL i gotowość do wdrożenia
Dokumentacja konkursowa nie wskazuje jednego, uniwersalnego minimalnego poziomu TRL dla wszystkich projektów. W praktyce STEP jest jednak instrumentem dla przedsięwzięć o wysokiej dojrzałości technologicznej, biznesowej i organizacyjnej.
Firma musi przedstawić realny plan prac B+R, mierzalne parametry technologii, odpowiednią kadrę, zasoby techniczne, prawa do wyników projektu oraz wiarygodny plan komercjalizacji. Oceniana jest również zdolność finansowa do realizacji projektu oraz późniejszego wdrożenia rezultatów.
To właśnie dlatego sam atrakcyjny pomysł lub obiecujące wyniki badań laboratoryjnych mogą okazać się niewystarczające.
Najpierw pogłębiona analiza projektu, później kosztowna aplikacja
Przy projektach o wartości kilkunastu lub kilkudziesięciu milionów złotych przygotowanie wniosku bez wcześniejszej oceny wykonalności może oznaczać wielomiesięczne zaangażowanie zespołu w przedsięwzięcie, które nie spełnia podstawowych kryteriów STEP.
Axelon rozpoczyna współpracę od pogłębionej analizy projektu, czyli obiektywnej oceny projektu przed rozpoczęciem właściwego procesu aplikacyjnego. Analiza obejmuje m.in. zgodność technologii z zamkniętym katalogiem Biotech, wybór właściwej ścieżki, charakter planowanych prac B+R, poziom gotowości technologicznej, strukturę właścicielską, potencjał wdrożeniowy oraz zdolność do zapewnienia finansowania.
Dopiero pozytywna ocena tych elementów uzasadnia rozpoczęcie przygotowania pełnej dokumentacji. Sprawdź ofertę Axelon w zakresie pozyskiwania dofinansowania oraz oficjalną dokumentację naboru STEP Biotechnologie.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy STEP Biotech finansuje budowę fabryki leków?
Nie bezpośrednio. NCBR finansuje prace B+R, takie jak opracowanie, testowanie, skalowanie i walidacja technologii. Docelowa fabryka lub uruchomienie seryjnej produkcji stanowią etap wdrożenia finansowany poza projektem.
Czym różni się Ścieżka A od Ścieżki B?
Ścieżka A dotyczy technologii innowacyjnych, najnowocześniejszych lub przełomowych o znaczącym potencjale gospodarczym. Ścieżka B wspiera projekty ograniczające strategiczną zależność UE, np. od importowanych leków, składników lub technologii produkcyjnych.
Czy startup może otrzymać dofinansowanie?
Przedsiębiorstwo musi działać przez minimum 24 miesiące i posiadać dwa zamknięte lata obrotowe. Z tego względu startupy znajdujące się na wczesnym etapie seed najczęściej nie spełnią warunków udziału.
